Song đề tù nhân: Khi ích kỷ có lý, nhưng ai cũng thiệt

Đây là 1 trong những bài toán được nghiên cứu nhiều nhất trong lý thuyết trò chơi, vì cấu trúc này lặp lại ở nhiều tình huống thật. 2 công ty cùng ngành có thể cùng giữ giá cao (cả 2 cùng có lợi), nhưng mỗi bên đều có động lực hạ giá để giành khách; nếu cả 2 cùng hạ giá, cả 2 đều thiệt hơn lúc đầu (chiến tranh giá). Các nước có thể cùng cam kết giảm khí thải (cùng có lợi lâu dài), nhưng mỗi nước lại muốn nước khác giảm trước còn mình tiếp tục phát triển; nếu ai cũng nghĩ vậy, không ai giảm cả. Nhiều xung đột trong kinh doanh, ngoại giao, thậm chí giữa bạn bè, không hẳn vì ai đó "xấu tính", mà vì cách tính lợi ích khiến lựa chọn ích kỷ trở nên hợp lý cho từng người, dù kết quả chung tệ hơn.

Đây là 1 nhánh khác của lý thuyết trò chơi so với bài Bốc que thắng chắc hay Cờ Caro. Ở các bài đó, 2 người thay phiên nhau và luôn thấy hết nước đi của đối phương. Ở đây, 2 người chọn cùng lúc, không ai biết trước đối phương chọn gì.

Luật chơi: mỗi người chọn Hợp tác hoặc Phản bội. Điểm nhận được phụ thuộc vào cả 2 lựa chọn, theo bảng sau:

Từ khóa: lý thuyết trò chơi, hợp tác, chiến lược